دانستنی های سلامت زنان

آیا هورمون تراپی برای من مناسب است؟ همه چیز در مورد هورمون درمانی

هورمون تراپی

 

هورمون تراپی یا هورمون درمانی زمانی برای درمان علائم یائسگی و افزایش سلامت فرد در طولانی مدت مورد استفاده قرار می گرفت. اما با تحقیقات بالینی بیشتر، شبه هایی در مورد این موضوع به وجود آمد. در این مقاله می خواهیم بررسی کنیم که آیا هورمون تراپی برای شما مناسب است یا خیر؟ چه نکاتی باید قبل از هورمون تراپی مد نظر قرار گیرد؟

هورمون تراپی چیست؟

هورمون تراپی درمانی جایگزین برای زنانی است که وارد دوران یائسگی شده اند. این روش حاوی هورمون های زنانه است. در هورمون تراپی، استروژنی که تولید آن در دوران یائسگی متوقف شده است را به بدن فرد تزریق می کنند.

هورمون درمانی اغلب برای درمان علایم یائسگی استفاده می شود. این روش می تواند بر کاهش گر گرفتی و کسلی تاثیر مثبت بگذارد.

هورمون تراپی به این شکل است که شما استروژن را وارد بدن می کنید. این دوره دارویی اثرات توقف ترشح استروژن در دوران یائسگی را از بین می برد. همچنین هورمون تراپی برای جلوگیری از پوکی استخوان نیز موثر است. این روش می تواند شکستگی استخوان را در زنان کاهش دهد.

با این حال هورمون تراپی روش کاملا بی خطری نیست. این روش مضراتی نیز دارد که بستگی به مدت زمان، دوز مصرفی دارو و نوع دارو دارد. برای کسب نتایج بهتر، هورمون تراپی باید متناسب با خود فرد باشد، یعنی بر اساس سن و ویژگی های بدنی خود شخص باشد.

همچنین باید در دراز مدت فرد مورد آزمایش قرار بگیرد. تا مشخص شود که هنوز فواید هورمون تراپی از مضرات آن بیشتر است.

هورمون تراپی

انواع اصلی هورمون تراپی کدام ها هستند؟

کارکرد اصلی هورمون تراپی برای جایگزین کردن استروژن در بدن است. خود این کار به دو روش انجام می گیرد:

  1. هورمون درمانی سیستمیک: این روش هورمون درمانی به صورت قرص، برچسب پوستی، ژل یا کرم ارائه می شود. این روش معمولا حاوی دوز بالاتری از استروژن است که در سراسر بدن جذب می شود که می توان از آن برای درمان تمامی علایم یائسگی استفاده کرد.
  2. محصولات واژینال با دوز کمتر: همانطور که مشخص است این محصولات دوز کمتری دارند. دوزهای پایین استروژن واژینال به صورت ژل یا قرص وجود دارند. این محصولات میزان جذب استروژن بدن را به حداقل می رسانند. به همین دلیل این محصولات فقط برای کاهش یک سری از علایم یائسگی مورد استفاده قرار می گیرند.

اگر فرد رحم خود را با جراحی برنداشته باشد، پزشک به همراه تجویز استروژن، از پروژسترون نیز استفاده می کند. این موضوع یک دلیل علمی مهم دارد. استروژن به تنهایی سبب افزایش ضخامت لایه داخلی رحم می شود. این هورمون اگر با پروژسترون همراه نشود همچنان به لایه های داخلی رحم می افزاید. در نتیجه می تواند باعث خطر ابتلا به سرطان آندومتر را افزایش دهد.

اما اگر فرد رحم خود را برداشته باشد، نیازی به استفاده از پروژسترون نیست. چون دیگر به لایه ی داخلی رحم افزوده نمی شود و خطر سرطان دیواره داخلی برای فرد وجود ندارد.

خطرات هورمون تراپی چیست؟

آزمایش های زیادی در خصوص هورمون تراپی انجام شده است. متاسفانه برخی از این آزمایش ها، خطراتی را نشان داده اند. در بزرگ ترین آزمایش بالینی که اخیران انجام شده است، محققان به این نتیجه رسیده اند که هورمون درمانی، خطر ابتلا به بیماری های جدی زیر را افزایش می دهد:

  • لخته شدن خون
  • بیماری های قلبی
  • سکته
  • سرطان پستان
  • هورمون تراپی

مطالعات بعدی نشان داده است که این خطرات به فاکتورهای زیر بستگی دارند:

سن:

سن یکی از فاکتورهای مهم در هورمون درمانی است. سن افراد تعیین می کند که مس توانند چه دوزی از هورمون را دریافت کنند. اما علاوه بر آن سن تعیین کننده ی خطرات هورمون تراپی برای فرد نیز هست.

بر اساس تحقیقات انجام شده، زنانی که بالای شصت سال سن دارند، یا اینکه ده سال از یائسگی آنان گذشته است، بیشتر در معرض بیماری های ذکر شده قرار می گیرند. به عبارت دیگر خطر هورمون تراپی برای این افراد بیشتر است.

اما اگر فرد زیر شصت سال سن داشته باشد، یا اینکه کمتر از ده سال از یائسگی او گذشته باشد، فواید هورمون درمانی برای او بیشتر از خطرات آن خواهد بود.

نوع هورمون درمانی مورد استفاده

هر فرد یکی از انواع هورمون درمانی را استفاده می کند. همانطور که گفتیم هورمون تراپی استروژن و پروژسترون خطرات کمتری دارد. این دو هورمون در مقایسه با استروژن به تنهایی کمتر باعث بیماری می شوند و مضرات کمتری برای سلامتی شخص دارند.

سابقه بیماری فرد

سابقه بیماری فرد و همچنین سابقه خانوادگی بیماری مهم است. در برخی خانواده ها به طور ارثی احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و سرطان بالاتر است. طبیعتا هورمون درمانی برای این افراد خطرات بیشتری به همراه دارد. همچنین سابقه بیماری هایی مانند لخته شدن خون، سکته، بیماری های کبدی، پوکی استخوان و بیماری های قلبی، یک هشدار محسوب می شوند. این عوامل تعیین می کنند که هورمون تراپی برای شما مفید است یا خیر.

همچنین یک سری از فاکتورهای دیگر نیز وجود دارد که باید توسط خود پزشک سنجیده شوند. در کل هر زمان که خطرات هورمون تراپی بیشتر از فواید آن بود، این روش به هیچ وجه توصیه نمی شود.

هورمون تراپی

هورمون تراپی برای چه افرادی مناسب است؟

اگر با هر کدام از مشکلات زیر درگیر هستید، هورمون تراپی می تواند برای شما مفید باشد:

  • گر گرفتگی شدید یا متوسط دارید. اگر با این عارضه ی یائسگی درگیر هستید، استروژن درمانی هنوز هم مهم ترین و موثرترین روش درمان برای رهایی از این حالت است. با هورمون تراپی می توانید حالت های گر گرفتگی، تعریق شبانه و سایر علایم ناخوشایند یائسگی را کاهش دهید.
  • اگر علایم واژینال یائسگی را دارید. یائسگی نه تنها موجب گر گرفتگی و توقف ترشح هورمون ها می شود، بر سلامت واژینال فرد نیز تاثیر می گذارد. اگر خشکی واژن، خارش، سوزش و ناراحتی در هنگام مقاربت شما را آزار می دهد، هورمون تراپی درمانی است که می تواند شما را از این علایم نجات دهد.
  • نیاز به جلوگیری از پوکی یا شکستگی استخوان. این مورد برای زنانی که وارد مرحله ی سنی خاصی می شوند بسیار مهم است. در ایران به علت سبک زندگی و پوشش خاص بانوان، اغلب افراد با کمبود ویتامین دی مواجه هستند. این ویتامین نقش مهمی در ساختار و استحکام استخوان دارد. علاوه بر کمبود ویتامین دی هر زن در طول زندگی با زایمان و یک سری مسائل دیگر روبه‎‌رو می شود. این موارد سبب کاهش استحکام استخوان می شوند. در نتیجه ی یائسگی و کاهش هورمون ها نیز، روند استخوان سازی مانند قبل ادامه نمی یابد. پس یک زن هم با کمبود ویتامین دی و کلسیم طرف است هم با علایم یائسگی.

استروژن به طور اساسی در جلوگیری از پوکی استخوان موثر است. با این حال معمولا پزشکان دارویی به نام بیس فسفونات را برای پوکی استخوان تجویز می کنند. اما اگر نمی توانید از این دارو استفاده کنید یا داروهای دیگر موثر نیستند؛ می توان از هورمون تراپی برای درمان پوکی استخوان نیز استفاده نمود.

  • اگر یائسگی زودرس را تجربه می کنید یا با کمبود استروژن مواجه هستید.

اگر قبل از 45 سالگی، تخمدان های خود را با جراحی خارج کرده اید؛ یا قبل از 45 سالگی یائسه شده اید، هورمون تراپی برای شما مفید است. یا اگر قبل از چهل سالگی، عملکرد طبیعی تخمدان های خود را از دست داده اید( نارسایی اولیه تخمدان) بدن شما در معرض کمبود استروژن قرار دارد.

زنانی که یائسگی معمولی را تجربه می کنند، هورمون تراپی می تواند به آن ها کمک کنند. همچنین هورمون درمانی در این افراد می تواند خطر ابتلا به بیماری های ذکر شده را نیز کاهش دهد.

چگونه می توان خطرات هورمون تراپی را کاهش داد؟

برای اطمینان از کم خطر بودن هورمون تراپی در مورد مسائل زیر با پزشک خود مشورت کنید.

بهترین روش هورمون درمانی برای خودتان را استفاده کنید. این روش می تواند به شکل قرص، ژل، کرم واژینال یا شیاف باشد. برخی از این روش ها به این صورت هستند که استروژن به آرامی جذب می شود.

اگر علایم کم یائسگی را تجربه می کنید، معمولا نیازی به مصرف قرص نیست. می توانید از کرم های مخصوص، حلقه های واژینال و موارد دیگر استفاده کنید. این مواد جذب سراسری برای بدن ندارند و فقط برای کاهش برخی علایم مناسب اند.

میزان مصرف دارو را به حداقل برسانید. سعی کنید کمترین دوز استروژن را در کوتاه ترین زمان ممکن برای درمان به کار بگیرید. اگر کمتر از 45 سال سن دارید، به مقدار بیشتری استروژن نیاز دارید تا از کمبود استروژن در طولانی مدت جلوگیری کنید.اگر علایم یائسگی شما پایدار هستند و بعد از گذشت زمان رفع نشدند، پزشک ممکن است مدت زمان طولانی تری را برای استفاده از هورمون تراپی در نظر بگیرد. در حالت کلی، مدت زمان و میزان مصرف دارو برای هر شخص متفاوت است.

هورمون تراپی

مراقبت های منظم و چکاپ ها را فراموش نکنید. مرتب با پزشک خود در تماس باشید تا فواید هورمون تراپی بیشتر از مضرات آن باقی بماند. باید به طور مرتب ماموگرافی و معاینات لگن را انجام دهید.

ورزش و شیوه زندگی سالم را دنبال کنید. فعالیت های بدنی و ورزش را در برنامه روزانه خود بگنجانید. رژیم غذایی سالمی را دنبال کنید. سیگار نکشید و مقدار مصرف الکل را به حداقل برسانید. مراقبت بالا رفتن فشار خون یا کلسترول خون باشید. همچنین باید از لحاظ روانی استرس را مدیریت کنید تا خطرات هورمون تراپی را به حداقل کاهش دهید.

اگر هیسترکتومی (خارج کردن رحم) را انجام نداده اید، در کنار هورمون تراپی سیستماتیک به پروژسترون درمانی نیز نیاز دارید. پزشک می تواند به شما روشی را پیشنهاد دهد که کمترین خطرات و بیشتری مزایا را برای شما به همراه داشته باشد.

اگر شرایط استفاده از هورمون تراپی را ندارید، چه کاری می توان انجام داد؟

ممکن است بتوانید علایم گر گرفتگی را با سبک زندگی سالم کاهش دهید. ورزش کنید و رژیم غذایی سالمی را دنبال کنید. از نوشیدنی های کافئین دار پرهیز نمایید. تنفس آرام و سایر تکنیک های مدیتیشن را تمرین کنید. همچنین چند داروی غیر هورمونی نیز وجود دارند که می توانند به کاهش علایم گر گرفتگی کمک کنند.

برای خشکی و خارش واژن، می توانید از یک مرطوب کننده واژینال استفاده نمایید. همچنین برخی داروها نیز برای کاهش درد هنگام مقاربت مفید هستند.

هورمون تراپی

 

نتیجه نهایی

هورمون تراپی به خودی خود، بد یا خوب نیست. این موضوع به خطرات سلامتی و شرایط کلی فرد بستگی دارد. می توانید در این مورد با پزشک خود مشورت کنید و سابقه بیماری ها و علایم را مورد بررسی قرار دهید. همچنین فراموش نکنید که در طول دوران یائسگی با پزشک در ارتباط باشید و مراقبت ها را به درستی انجام دهید.

در هر حال، داروهای پزشکی همواره در حال تغییر اند. ممکن است به زودی روش های بهتری از هورمون تراپی برای کاهش علایم یائسگی کشف شود. پس خود را در این زمینه آپدیت و به روز نگه دارید.

 

منبع

 

 

 

 

بازگشت به لیست
0 0 رای ها
امتیاز
guest
0 دیدگاه ها
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده تمامی دیدگاه ها